मध्यावधि निर्वाचन २०५१

२०४८ को आम निर्वाचनमा एकमना बहुमतका साथ सरकार सञ्चालन गर्ने अवसर पाएको नेपाली काङ्ग्रेस आन्तरिक द्वन्द्व भई ३६ से र ७४ रे समूहबा बाँडिएपछि प्रधानमन्त्री गिरिजाप्रसाद कोइरालाको सरकारले प्रतिनिधिसभामा पेश गरेको सरकारको नीति तथा कार्यक्रम पारित हुन सकेन र उहाँले राजीनामासहित प्रतिनिधिसभा विघटन गरी मध्यावधि निर्वाचनको घोषणा गरे अनुसार २०५१ कात्तिक २७ गते मुलुकमा मध्यावधि निर्वाचन हुँदा नेकपा (एमाले) सबभन्दा ठूलो दल बन्यो ।

अघिल्लो संसद्मा रचनातमक र सशक्त प्रतिपक्षको भूमिका निर्वाह गरेको नेकपा (एमाले) “आगामी सरकार एमालेको, देशभक्त र प्रजातन्त्रदादीको ” भन्ने मूलनाराका साथ चुनावमा होमियो र यस निर्वाचनले नेपालको इतिहासमा पहिलोपटक जननिर्वाचित कम्युुनिस्ट सरकार बनाउने अवसर प्रदान ग¥यो ।

निर्वाचन आयोगमा ७१ राजनीतिक दल दर्ता भए पनि २४ वटाले निर्वाचनमा भाग लिएका थिए, जसमा २४ दल र स्वतन्त्र गरी १,४४२ जना उम्मेदवार थिए । यस मध्यावधि निर्वाचनमा ७६,२५,३४८ मतदाता भएकोमा ७३,८४,२७७ मत सदर भएका थिए । त्यसमध्ये नेकपा (एमाले)ले ३०.८५ मत प्राप्त गरेको थियो ।

मध्यावधि निर्वाचनको अवस्था

यस परिणम अनुसार बाम पार्टीहरुले कुल स्थान मध्ये ९२ अर्थात् ४४.८८ प्रतिशत स्थान प्राप्त गरेका थिए । संसद्मा कुनै पनि पार्टीले बहुमत प्राप्त गर्न नसकेपछि संविधानको धारा ४२ (१) अनुसार दुुई वा दुईभन्दा बढी दलले पनि सरकार बनाउन सकेनन् । फलतः प्रतिनिधिसभामा सबभन्दा ठूलो दलको हैसियतले नेकपा (एमाले) ले संविधानको धारा ४२ (२) बमोजिम २०५१ मंसिर १३ गते अध्यक्ष मनमोहन अधिकारीको नेतृत्वमा सरकार गठन गरेको थियो ।